GAMESTOP..

Finans piyasası Gamestop ile yatıp Gamestop ile kalkıyor. Bu video oyunları perakende şirketini ABD Başkanının masasına getirecek kadar önemli yapan şey; ne yeni geliştirdiği teknoloji ne de yaptığı bir atılım. Gamestop; 1980'li yıllarda kurulmuş, 2000'lerin başında halka arz edilmiş, e-ticaretin gelişmesi ile kan kaybeden bir firma. 5500'ün üzerinde mağazası olan ve bunların bir kısmını kapatmaya karar veren, üstelik son yıllarda gelirleri düşen ve zarar eden şirketin hisseleri yılbaşından beri %1700 yükseldi. Peki bu kadar kötü performans gösteren ve potansiyel olarak kötü performans göstermeye devam edecek şirketin hisseleri neden uçuyor?

Yılbaşından sonra şirketin yönetim kuruluna Ryan Cohen ve Micheal Burry giriyor. Ryan Cohen 42 milyar dolar değerinde olan online evcil hayvan mama sitesi Chewy'nin sahibi. Ryan Cohen ve Michael Burry'in Gamestop hisselerine yatırım yapması ve Citron Research ve ortağı Andrew Left'in "Gamestop hissesi alacaklara enayi" demesi üzerine herkesin gözü bu şirkete döndü.

Olaya açığa satışı (short selling) tanımlamakla başlayalım. Açığa satış; Pay Piyasasında yatırımcının sahip olmadığı sermaye piyasası enstrümanlarını ödünç olarak sonradan yerine koymak koşulu ile satmasını sağlayan emir türünü ifade eder. Açığa satış işleminde yatırımcı; sahip olmadığı sermaye piyasası aracını ödünç olarak daha yüksek fiyattan satıp daha düşük fiyattan yerine koyma amacı ile işlem yapar. Fiyat beklenen yönde gelişirse aradaki fark kadar kar elde edilir. Yani 10 TL'den 1000 lot (10*1000=10000 TL) hisseyi açığa satarsanız ve hisseler 9 TL'ye düşerse (9*1000=9000) siz 1000 (10000-9000) TL kar etmiş olursunuz. Burada başınıza gelebilecek en kötü şey açığa sattığınız hissenin yükselmesi.

Büyük yatırım fonları kötü performans gösteren şirketin hisselerinin daha da düşeceğini düşünüp milyonlarca lot hisseyi açığa sattı. Reddit platformundaki WallStreetBets forumundaki küçük yatırımcılar büyük fonların yaptığı açığa satışı görüp hisseyi almaya başladı. Devamında Elon Musk'ın "GAMESTONK" (Stonk, yalnızca yükselen ve bunun için temel bir nedene ihtiyaç duymayan hisse senetleri için kullanılan bir terim) tweeti ile ve bazı diğer büyük yatırımcıların da hisse alımı ile hisseler sert şekilde yükselişe geçti. Açığa satışla birlikte büyük zarar yazan fonlar da emanet hisseleri yerine koymak için büyük zararlarla alıma geçmek zorunda kalıyorlar. Bu köşeye sıkışma olayına "short squeeze" denir. 

Peki köşeye sıkışan fonların yaptığı açık pozisyon büyüklüğü ne kadar? IHS verilerine göre ocak ayında yapılan açık pozisyonun piyasadaki dolaşımda olan hisse sayısına oranı yaklaşık %114. En büyük açığa sahip olanlar ise 5 milyar dolar zarar eden Melvin Capital ve Citron Capital. Tabi finansal piyasaların işleyişine göre birileri para kaybediyorsa mutlaka birileri de kazanıyordur. Kazananların en başında ise 2,5 milyar dolardan fazla kârla ünlü fon Blackrock. Ryan Cohen ve Micheal Burry diğer en çok kazananları oldular.

Hisseye olan talebi artıran diğer olay opsiyon denilen herhangi bir varlığı belirli bir vadede ya da vadeye kadar belirli bir miktarda, belirli bir fiyattan alma ya da satma hakkı veren sözleşmeler. Örneğin 10 TL olan hisseyi 2 ay vadeli olarak 0,50 krş opsiyon primi ödeyerek call (alım) hakkı satın alıyorsunuz. Tabi başka birisi de size call(alım) option satıyor. Önemli olan yer şudur. Hisseyi değil alma hakkını alıyoruz. Eğer hisse mesela 12 lira olursa siz 10,50 TL'den alım opsiyonunu kullanırsanız 1,5 TL kâr edersiniz. 50 kuruş prim ödeyerek 1,5 TL kazandık. 15 dolardan 400 dolara giden hissedeki kullanılan call optionları düşündüğümüzde piyasa yapıcının alımları epey büyüktür. İşte bu call option satanların hisse yükseldikçe call option alanlara hisselerini geri vermek için alım yapmalarına "gamma squeeze" denir. 

Bu noktada da sona ermeyen olaylar silsilesinin ardından Robinhood platformuna getirilen kısıtlama ile "başkaldırı hareketi" başka platformlarda başka hisselere de kaydı. Örneğin Blackberry hisseleri 7 dolardan 28 dolara kadar yükseldi.

Toplum bilimcilere göre kapitalizmin sonu, başka gruba göre Wall Street'i işgal et eyleminin devamı. Kim ne derse desin denetleme ve düzenleme kurumlarının aslında o kadar da iyi denetleyip düzenleyemediği ortaya çıkıyor. Bize hep anlatılan büyük balık küçük balığı yer hikayesinde en azından Gamestop olayında  tersi yaşanmışa benziyor. Gerçek olan şu ki; Robinhood gibi sıfır komisyonla işlem yapılan; amatör ancak organize yatırımcıların, Wall Street'in ayılarına diz çöktürmüş olduğu gerçeğidir.